Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt trong quản lý bay drone tại Việt Nam: Luật Phòng không nhân dân 49/2024/QH15 do Quốc hội thông qua ngày 27/11/2024 chính thức có hiệu lực từ 01/7/2025, kéo theo Nghị định 288/2025/NĐ-CP (hiệu lực 05/11/2025) quy định chi tiết đào tạo và cấp phép người điều khiển phương tiện bay không người lái. Nếu bạn bay drone — dù là flycam hay máy bay nông nghiệp — hiểu đúng hai văn bản này là điều không thể bỏ qua.
Luật 49/2024 và Nghị định 288/2025 nói gì?
Luật 49/2024/QH15 là khung gốc, xác lập nguyên tắc bắt buộc đào tạo và cấp chứng chỉ cho người điều khiển tàu bay không người lái. Nghị định 288/2025/NĐ-CP (8 chương, 35 điều) là văn bản dưới luật, đi vào chi tiết: loại giấy phép, điều kiện được cấp, trình tự đào tạo và cấp phép, đơn vị có thẩm quyền xét duyệt.
Điểm quan trọng: Bộ Quốc phòng là cơ quan cấp giấy phép bay dựa trên đề xuất của trung tâm đào tạo sau khi học viên hoàn thành chương trình đào tạo đúng quy định.
Phân loại drone theo trọng lượng — ai cần loại giấy phép gì?
Nghị định phân loại theo trọng lượng cất cánh và phương thức bay. Có hai nhóm giấy phép chính:
- Từ 0,25 kg (250g) trở lên → Giấy phép VLOS (điều khiển bay quan sát bằng trực quan). Flycam phổ thông như Mavic, Air, Mini series có trọng lượng trên 249g đều thuộc nhóm này.
- Từ 2 kg trở lên, hoặc bay tự động / ngoài tầm nhìn trực quan → Giấy phép BVLOS (điều khiển bay bằng thiết bị quan sát). Áp dụng khi bay theo chương trình cài sẵn qua bộ điều khiển trung tâm.
- Mọi dòng DJI Agras (T25P, T70P, T100) đều vượt 2 kg và bay tự động theo tuyến — tất cả bắt buộc thuộc nhóm giấy phép BVLOS.
Điều kiện để được cấp giấy phép bay
- Đủ 18 tuổi, không sử dụng chất cấm.
- Được đào tạo kiến thức hàng không và được cấp chứng chỉ bởi cơ sở được công nhận.
- Bộ Quốc phòng cấp giấy phép dựa trên đề xuất của trung tâm đào tạo sau khi học viên hoàn thành chương trình đào tạo.
Drone nông nghiệp và bài toán pháp lý thực tế
Với người làm dịch vụ phun thuốc hoặc chủ trang trại tự trang bị máy bay nông nghiệp, nhóm giấy phép BVLOS là bắt buộc. Đây không phải thủ tục hành chính có thể bỏ qua — bay không đúng quy định trong vùng dân cư, gần sân bay hoặc trên hạ tầng trọng yếu có thể dẫn đến xử phạt hành chính và trách nhiệm pháp lý khi có sự cố.
Học viện Đào Tạo Bay cung cấp chương trình đào tạo theo đúng khung quy định — học viên hoàn thành chương trình nhận chứng nhận hoàn thành của Học viện, đây là cơ sở để tiến hành thủ tục xin cấp giấy phép bay từ cơ quan có thẩm quyền.
Những điểm dễ nhầm lẫn nhất
- "Drone dưới 249g không cần giấy phép" — đúng theo mốc 250g, nhưng các dòng phổ thông hiện nay như Mavic 3 đều trên 250g.
- "Bay trong vườn nhà không cần thủ tục" — sai khi drone từ 250g trở lên và bay tự động theo tuyến.
- "Mua drone được nhà cung cấp cấp chứng chỉ" — chứng nhận từ đơn vị đào tạo khác với giấy phép bay do cơ quan nhà nước cấp.
- "Giấy phép cũ vẫn còn hiệu lực" — cần kiểm tra lại theo NĐ 288/2025 vì khung pháp lý đã thay đổi.
