Drone nông nghiệp đang thay đổi cách người trồng sầu riêng ở Tây Nguyên và nông dân ĐBSCL canh tác lúa tiếp cận công việc phun thuốc. Nhưng thiết bị tốt chưa đủ — tham số phun sai loại cây là nguyên nhân phổ biến khiến thuốc không thấm đúng, trôi dạt, hoặc cháy lá. Bài viết này phân tích các tham số kỹ thuật cụ thể cho sầu riêng và lúa — hai loại cây đặc trưng nhất của Việt Nam.
Tại sao cần tham số khác nhau theo từng loại cây?
Mỗi loại cây có cấu trúc tán, chiều cao, mật độ lá và đặc điểm sinh lý khác nhau. Sầu riêng tán cao, dày, sâu bọ thường sống trên mặt trên của lá ngọn — phun thuốc cần thâm nhập từ trên xuống với áp lực đủ mạnh. Lúa nước là cây thấp, trải dài theo diện tích, cần phân phối đều theo luống với tốc độ cao hơn để đạt năng suất phun thực tế. Không có cài đặt nào đúng cho cả hai.
Sầu riêng — tán cao, yêu cầu thâm nhập sâu
Theo tài liệu thực hành của DJI Agriculture cho cây ăn trái, sầu riêng cần cấu hình phun khác lúa rõ rệt. Có hai cấu hình tùy tình trạng tán:
- Tán thưa / cây chuẩn: lưu lượng khoảng 8 L/phút, kích thước giọt 100–300 µm, tốc độ bay 1,5–2 m/s, bay ở độ cao tương đối 3–5 m so với ngọn cây.
- Tán dày / cây cao: lưu lượng 10–12 L/phút, kích thước giọt 100–300 µm, tốc độ bay 1–1,5 m/s, vẫn bay ở 3–5 m để đảm bảo thâm nhập.
- Quy tắc hóa chất: chỉ dùng một loại hóa chất mỗi lần phun. Không dùng bột có nồng độ trên 1.500 g/ha. Vệ sinh vòi phun và hộp phun ngay sau khi sử dụng.
Vườn sầu riêng 150 rai (khoảng 24 ha) ở Rayong, Thái Lan — sau khi áp dụng drone với tham số đúng theo tán cây — ghi nhận chi phí thuốc giảm khoảng 30% so với phun thủ công (Case study DJI Agriculture).
Lúa — rải hạt và phun theo diện rộng
Lúa nước ĐBSCL có đặc thù khác hoàn toàn. Khi rải hạt giống bằng hệ thống rải của dòng Agras, các tham số chuẩn theo tài liệu DJI Agriculture là:
- Độ cao bay: 4–6 m so với mặt ruộng.
- Tỷ lệ rải: 140–200 kg/ha.
- Tốc độ bay: 6–7 m/s — nhanh hơn nhiều so với sầu riêng vì cần phủ diện rộng.
- Khoảng cách luống: 4,5–6 m.
- Tốc độ đĩa rải: 900–1.100 vòng/phút.
- Điều kiện gió: dưới 5 m/s để đảm bảo hạt không bị trôi dạt.
Quan hệ tham số quan trọng cần nhớ: tốc độ đĩa rải càng nhanh thì nên bay càng cao. Khoảng cách luống và độ cao là hai yếu tố quyết định hiệu quả rải hạt, không phải tốc độ máy.
Quy trình khuyến nghị trước khi phun
- Lập bản đồ vườn/ruộng trước bằng drone đa quang phổ (như Mavic 3M) để xác định vùng cây khỏe, vùng cần phun ưu tiên — tiết kiệm thuốc và tập trung nguồn lực.
- Cài tham số theo tài liệu kỹ thuật phù hợp với loại cây và giai đoạn sinh trưởng cụ thể.
- Bay địa hình: kích hoạt terrain follow (theo địa hình) khi vườn có độ dốc, kết hợp RTK để giữ độ cao tương đối ổn định.
- Tránh phun lúc gió mạnh trên 5 m/s và trong điều kiện mưa.
Học viện Đào Tạo Bay dạy riêng từng loại cây trong khóa nông nghiệp chuyên sâu — không ghép tham số chung. Học viên thực hành trên đúng loại cây của vùng mình canh tác, từ sầu riêng Tây Nguyên đến lúa ĐBSCL.
Điểm khác biệt giữa sầu riêng và lúa — tóm gọn
- Sầu riêng: bay thấp (3–5 m so với ngọn), chậm (1–2 m/s), lưu lượng lớn (8–12 L/phút), ưu tiên thâm nhập sâu vào tán.
- Lúa (rải hạt): bay thấp (4–6 m so với mặt đất), nhanh (6–7 m/s), tỷ lệ rải cao (140–200 kg/ha), ưu tiên phân phối đều.
- Địa hình: sầu riêng thường đồi dốc — cần terrain follow; lúa thường đồng bằng — có thể bay flat mission.
- DJI Agriculture — VI Best Practices for Durian Spraying (SOT corpus)
- DJI Agriculture — Rice Spreading Parameter Setting (SOT corpus)
- dji-agras-crops.md — Brain/_shared/reference/dji-agras (2026-06-01)
